Làm việc trên cao là một trong những công việc có mức độ rủi ro cao nhất trong các ngành xây dựng, bảo trì công nghiệp, lắp đặt cơ điện, vệ sinh kính tòa nhà và bảo dưỡng nhà xưởng. Theo thực tế triển khai tại nhiều công trình, phần lớn các vụ tai nạn ngã cao không xuất phát từ sự cố kỹ thuật nghiêm trọng mà đến từ những sai sót nhỏ như không kiểm tra thiết bị, chủ quan khi làm việc hoặc bỏ qua các quy trình an toàn cơ bản. Chỉ một cú trượt chân trên mái nhà, một điểm neo không đạt chuẩn hoặc một chiếc thang đặt sai vị trí cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Vì vậy, quy định an toàn làm việc trên cao không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là yếu tố quyết định trực tiếp đến tính mạng người lao động và sự ổn định trong hoạt động của doanh nghiệp.
I. Vì Sao Cần Đặc Biệt Chú Trọng An Toàn Khi Làm Việc Trên Cao?
Ngã từ trên cao luôn nằm trong nhóm tai nạn lao động gây thương tích nặng và tử vong nhiều nhất tại các công trình xây dựng và cơ sở sản xuất. Bên cạnh thiệt hại về con người, tai nạn còn kéo theo chi phí y tế, gián đoạn sản xuất, ảnh hưởng uy tín doanh nghiệp và các trách nhiệm pháp lý liên quan.
Các nguyên nhân phổ biến thường bao gồm:
- Không sử dụng hoặc sử dụng sai dây đai an toàn.
- Giàn giáo, thang leo không đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.
- Bề mặt làm việc trơn trượt do nước, dầu mỡ hoặc bụi bẩn.
- Thiếu người giám sát an toàn.
- Làm việc trong điều kiện mưa lớn, gió mạnh hoặc tầm nhìn hạn chế.
- Người lao động chưa được huấn luyện đầy đủ về an toàn lao động.
Việc nhận diện và kiểm soát các rủi ro này ngay từ đầu giúp giảm đáng kể nguy cơ xảy ra tai nạn.
Quy định an toàn làm việc trên cao thường áp dụng khi vệ sinh nhà xưởng tại khu vực trần, vách, lau kính nhà cao tầng, vệ sinh nhà ở,…
II. 10 Lưu Ý Quan Trọng Khi Làm Việc Trên Cao
2.1. Đánh Giá Rủi Ro Trước Khi Bắt Đầu Công Việc
Trước mỗi ca làm việc, cần khảo sát toàn bộ khu vực thi công để xác định các nguy cơ tiềm ẩn như bề mặt yếu, khu vực dễ trượt ngã, vật cản hoặc khoảng trống không được che chắn. Đây là bước quan trọng giúp lựa chọn phương án làm việc an toàn phù hợp.
2.2. Sử Dụng Dây Đai An Toàn Đúng Tiêu Chuẩn
Người lao động làm việc từ độ cao từ 2 mét trở lên cần được trang bị dây đai an toàn toàn thân và móc vào điểm neo chắc chắn. Dây đai cần được kiểm tra trước mỗi ca làm việc để phát hiện dấu hiệu hao mòn hoặc hư hỏng.
2.3. Mang Giày Bảo Hộ Chống Trượt
Giày bảo hộ có đế chống trượt giúp tăng độ bám trên các bề mặt như mái tôn, dầm thép, giàn giáo hoặc sàn nghiêng. Đây là trang bị đơn giản nhưng có vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa ngã cao.
2.4. Không Làm Việc Trên Cao Một Mình
Luôn bố trí người giám sát hoặc đồng nghiệp hỗ trợ bên dưới. Trong trường hợp xảy ra sự cố, việc phát hiện và ứng cứu kịp thời có thể giảm đáng kể mức độ nghiêm trọng của tai nạn.
2.5. Kiểm Tra Thang Và Giàn Giáo Trước Khi Sử Dụng
Thang leo và giàn giáo phải được lắp đặt đúng kỹ thuật, có khả năng chịu tải phù hợp và được kiểm tra định kỳ. Tuyệt đối không sử dụng thiết bị đã cong vênh, rỉ sét hoặc có dấu hiệu mất an toàn.
2.6. Hạn Chế Mang Vác Dụng Cụ Khi Leo Cao
Mang quá nhiều vật dụng làm tăng nguy cơ mất thăng bằng. Nên sử dụng túi đựng dụng cụ chuyên dụng hoặc hệ thống dây kéo để vận chuyển thiết bị lên vị trí làm việc.
2.7. Thiết Lập Khu Vực Cảnh Báo Nguy Hiểm
Khu vực bên dưới nơi làm việc trên cao cần được căng dây, đặt biển báo và hạn chế người không có nhiệm vụ đi vào nhằm tránh tai nạn do vật rơi hoặc sự cố bất ngờ.
2.8. Đảm Bảo Điều Kiện Chiếu Sáng
Người lao động cần quan sát rõ vị trí đứng, điểm neo và khu vực di chuyển. Nếu làm việc trong nhà xưởng, tầng hầm hoặc ca đêm, cần bổ sung hệ thống chiếu sáng phù hợp.
2.9. Dừng Công Việc Khi Thời Tiết Bất Lợi
Mưa, giông, gió lớn hoặc nhiệt độ quá cao đều làm gia tăng nguy cơ mất an toàn. Việc tạm dừng công việc trong những điều kiện này là biện pháp phòng ngừa cần thiết.
2.10. Huấn Luyện Và Kiểm Tra An Toàn Định Kỳ
Đào tạo an toàn lao động giúp người lao động nhận diện mối nguy, sử dụng đúng thiết bị bảo hộ và biết cách ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Đây là giải pháp hiệu quả nhất để giảm thiểu tai nạn lao động về lâu dài.
III. Doanh Nghiệp Có Trách Nhiệm Gì Khi Bố Trí Người Lao Động Làm Việc Trên Cao?
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp phải đánh giá rủi ro, tổ chức huấn luyện an toàn lao động, trang bị đầy đủ phương tiện bảo vệ cá nhân và giám sát việc tuân thủ các quy trình an toàn. Người lao động chỉ được phép làm việc trên cao khi đã được đào tạo và đáp ứng đầy đủ các điều kiện về sức khỏe cũng như năng lực chuyên môn.
IV. Câu Hỏi Thường Gặp
Làm việc trên cao được tính từ bao nhiêu mét?
Theo quy định an toàn lao động, các công việc thực hiện ở độ cao từ 2 mét trở lên và có nguy cơ ngã đều phải áp dụng các biện pháp bảo vệ chống ngã.
Có bắt buộc sử dụng dây đai an toàn không?
Có. Dây đai an toàn là trang bị bắt buộc đối với hầu hết các công việc trên cao nhằm giảm thiểu nguy cơ chấn thương khi xảy ra sự cố.
Thời tiết nào không nên làm việc trên cao?
Mưa lớn, giông sét, gió mạnh hoặc điều kiện tầm nhìn hạn chế là những thời điểm cần tạm dừng công việc để đảm bảo an toàn.
An toàn làm việc trên cao không phải là một thủ tục hành chính mà là hàng rào bảo vệ tính mạng người lao động. Việc tuân thủ các quy trình an toàn, sử dụng đúng thiết bị bảo hộ và tổ chức huấn luyện định kỳ sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro, hạn chế tai nạn và xây dựng môi trường làm việc chuyên nghiệp, bền vững.
